Maagzweren bij het paard: ook een probleem bij endurancepaarden!
Maagzweren komen bij paarden veel vaker voor dan vaak wordt gedacht. Niet alleen paarden met duidelijke klachten, maar ook ogenschijnlijk fitte en presterende sportpaarden kunnen maagzweren hebben. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat ongeveer twee derde van de endurancepaarden maagzweren heeft. Bij endurancepaarden komen de meeste maagzweren voor bij paarden die deelnemen aan langere afstanden. De combinatie van langdurige inspanning, stress, vele reizen en veranderingen in voer- en managementfactoren maakt deze paarden extra kwetsbaar.
Hoe ontstaan maagzweren?
De maag van het paard produceert continu maagzuur, ook wanneer het paard niet eet. In natuurlijke omstandigheden is dit geen probleem, omdat paarden vrijwel de hele dag kleine hoeveelheden ruwvoer opnemen. Tijdens het kauwen wordt speeksel aangemaakt, en speeksel heeft een belangrijke bufferende werking op het maagzuur.
Problemen ontstaan wanneer de bescherming van de maagwand vermindert. Stress, pijn (vaak orthopedische pijn die niet altijd direct wordt herkend) en onderliggende aandoeningen van het maagdarmstelsel kunnen ervoor zorgen dat de maagwand minder goed bestand is tegen de inwerking van het zuur. Het maagzuur kan dan de maagwand aantasten, met als gevolg irritatie en uiteindelijk het ontstaan van maagzweren.
Tijdens wedstrijden en intensieve trainingen is het risico hierop verhoogd. Transport, veranderde omgeving, spanning, langere perioden zonder voer en intensieve inspanning zorgen samen met de continue zuuraanmaak en een verminderde bescherming van de maag, voor een verhoogd risico op het ontwikkelen van maagzweren.
Waarom zijn endurancepaarden extra gevoelig?
Endurancepaarden staan vaak langdurig onder fysieke en mentale belasting. Bij langere afstanden neemt de totale lengte van de wedstrijddag toe, met meer stressmomenten en vaak minder mogelijkheden om continu te eten. Daarnaast wordt er tijdens endurancewedstrijden regelmatig gewerkt met elektrolyten en aangepaste voeding, wat allemaal invloed kan hebben op het maagdarmstelsel. Dit verklaart waarom maagzweren vaker worden gezien bij paarden die langere afstanden lopen.
Het belang van speeksel en voeding
Speeksel is één van de belangrijkste natuurlijke beschermers van de maag. Paarden produceren speeksel tijdens het eten, met name bij het kauwen op ruwvoer. Hoe langer en vaker een paard kauwt, hoe beter de buffering van het maagzuur. Dit onderstreept het belang van voldoende ruwvoer, zeker rondom trainingen en wedstrijden.
Do’s en don’ts tijdens en rond de wedstrijd
1. Zorg voor onbeperkte toegang tot ruwvoer
Ruwvoer vormt een vezelige “mat” in de maag die het maagzuur deels opvangt en zo voorkomt dat het direct inwerkt op de maagwand. Daarnaast stimuleert ruwvoer de speekselproductie. Zorg ervoor dat je paard, ook in de vetgate en tijdens rustmomenten, altijd toegang heeft tot hooi of gras.
2. Wees voorzichtig met geconcentreerde elektrolyten (“slurries”)
Geconcentreerde elektrolytenoplossingen kunnen sterk irriterend zijn voor het maagslijmvlies, vooral wanneer ze op een lege maag worden toegediend. Als je elektrolyten gebruikt, zorg er dan voor dat je paard tegelijkertijd voldoende ruwvoer opneemt en goed drinkt, zodat de elektrolyten worden verdund en de kans op irritatie kleiner wordt.
3. Overweeg het gebruik van bietenpulp
Bietenpulp is een waardevolle aanvulling in het rantsoen van endurancepaarden. Het bevat pectines, natuurlijke stoffen die een beschermende werking hebben op de maagwand. Daarnaast bevat bietenpulp veel vocht, wat helpt bij hydratatie tijdens wedstrijden. Goed geweekt is bietenpulp ideaal om rondom of tijdens de wedstrijd te voeren.
4. Beperk suikerrijke voeders
Suikerrijke voeders en krachtvoeders kunnen de zuurgraad van de maag verlagen tijdens de vertering. Dit vergroot het risico op maagzweren, vooral bij paarden die al gevoelig zijn. Vermijd daarom voeders en slobbers met een hoog suiker- en zetmeelgehalte, met name in de periode rondom intensieve training en wedstrijden.
5. Stem maagbeschermende medicatie zorgvuldig af met de dierenarts
Paarden die bekend zijn met maagzweren of hier snel last van hebben, kunnen baat hebben bij maagbeschermende medicatie rondom wedstrijden. Het is hierbij essentieel om dit altijd in overleg met de dierenarts te doen. Maagbeschermende medicatie valt onder de dopingsregels, en een goed doordacht plan helpt om zowel de gezondheid van het paard als de naleving van de regels te waarborgen.
Tot slot
Maagzweren hebben een grote invloed op het welzijn en de prestaties van het paard, maar blijven vaak onopgemerkt. Door aandacht te besteden aan stressmanagement, pijnherkenning en vooral voeding en voeropname, kan het risico aanzienlijk worden verminderd. Zeker bij endurancepaarden en andere wedstrijdpaarden is preventie van maagzweren een belangrijk onderdeel van verantwoord sportmanagement.
Als je nog vragen hebt, dan kun je contact opnemen met Floor van Kootwijk (f.vankootwijk@dierenkliniekemmeloord.nl)
Floor van Kootwijk
dierenarts |
|
